ماه‌‌ آگوست2008 (مرداد1387)

این آگوست، فصل گرفت‌ بود. ماه نو و بدر، هر دو در طول گرفت خورشید و ماه، در آسمان‌هایی تاریک دیده شدند. تصویر سمت چپ ماه را نشان می‌دهد که در زمان گرفت کلی، خورشید را پوشانده است. این تصویر در تاریخ 1 آگوست در نووسیبریسک(سیبری) گرفته شده است و نمایی از دریا در آن مشخص است. محلی‌ها آن را دریای «ٱب»(Ob) می‌نامند. تاج دوست‌داشتنی خورشید(فارسی) و سیارات داخلی پرنور، عطارد و زهره، هنگام گرفت کلی خورشید ثبت شده‌اند. در آن زمان، صفحه‌ی نمایش دوربین‌های دیجیتال رصدگران کسوف در حال ثبت این منظره بود. در تصویر راست، ماه کامل پس از گذشت 15 روز وارد سایه‌ی زمین(فارسی) شده است و یک ماه‌گرفتگی جزئی را پدید آورده است. تصویر این منظره‌ی آرام، هنگام پیاده‌روی عصرگاهی در ساحل رود «ادت»(Odet) در نزدیکی شهر «کوئیمپر»(Quimper) فرانسه گرفته شده است. در سیاره‌ی زمین دو فصل وجود دارد که طی آن، زاویه‌ی مدار ماه برای ایجاد گرفت‌های ماه و خورشید مناسب است. فصل بعدی گرفت ژانویه‌ی 2009 است و در آن یک خورشیدگرفتگی حلقوی به وقوع می‌پیوندد.

عکس از:  Dennis Mammana (left), Laurent Laveder, TWAN

 

 

سایه‌ی زمین

به قسمت مرکزی و تاریک سایه‌ی زمین «امبرا»(Umbra) یا «سایه» گفته می‌شود. سایه‌ی زمین در فضا به شکل مخروطی ادامه یافته و شکل دایره‌ای مقطع آن در ماه گرفتگی به خوبی مشخص است. یکشنبه‌ی گذشته ماه از بخش شمالی سایه گذر کرد(فارسی). در اثر این گذر، گرفتی جزئی پدید آمد که افراد زیادی در نیمکره‌ی شرقی به تماشای آن نشستند. این عکس از کنار هم گذاشتن چندین عکس پدید آمده که پی در پی از بخش‌های مختلف خسوف گرفته شده‌اند و گستره‌ی وسیع و خمیده‌ی «سایه» را نشان می‌دهد. این عکس در آتن، پایتخت یونان، تهیه شده است. ابعاد سایه نسبت مستقیم با فاصله‌ی ماه از زمین دارد و می‌توان سایه‌ی زمین را در مسیری که ماه طی کرده به خوبی دید.

عکس:( Anthony Ayiomamitis (TWAN

ماه گرفتگی بامداد 27 مردادماه 1387

بامداد روز 27 مردادماه بار دیگر آسمان شب رویدادی بسیار زیبا را برای ستاره شناسان به ارمغان خواهد آورد. پس ازماه گرفتگی زیبای 2 بهمن 1386 این بار شاهد ماه گرفتگی جزئی با قدر گرفت 81.3 در ایران خواهیم بود. 15 روز پس از خورشیدگرفتگی 11 مردادماه 1387 که در ایران به صورت جزئی قابل رویت بود، ماه در سایه زمین فرو خواهد رفت و برای برای مدتی مهتاب رنگ قرمز برخود خواهد گرفت. اما این ماه گرفتگی به صورت جزئی است و تا سال 1389 شاهد ماه گرفتگی کامل نخواهیم بود.

وضعیت ماه گرفتگی در ایران
کشور ایران در این گرفتگی دارای وضعیت مناسبی خواهد بود. به گونه ای که شما رصدگران مراحل این گرفت جزئی را به طور کامل مشاهده خواهید نمود. ماه گرفتگی جزئی به وقت محلی ایران در ساعت 22 و 52 دقیقه و 54 ثانیه با ورود ماه به درون نیم سایه آغاز خواهد شد. اما به دلیل تاریکی بسیار کم این قسمت رصد آن با دشواری بسیار همراه است. تقریباً از ساعت 23 و 15 دقیقه با کمی دقت می توانید شاهد کم نور شدن بخش های جنوبی ماه باشید. در ساعت 5 دقیقه و 31 ثانیه بامداد روز 27 مردادماه با ورود ماه به درون تمام سایه زمین، گرفتگی جزئی آغاز خواهد شد و این گرفتگی در ساعت 1 و 39 دقیقه و 56 ثانیه به بیشترین حد گرفت خواهد رسید. در این زمان قدر گرفت برابر با 81.3 و ارتفاع ان از افق جنوب غربی برابر با 41 درجه خواهد بود. در زمان گرفت جزئی ماه، بخش کمی از ماه روشن خواهد بود و زمان مناسبی برای رصد آسمان را برای شما فرآهم خواهد نمود.

 

بارش شهابی برساووشی

این بارش شهابی که زمان تقریبی وقوع ان  ۲۳-۱۹ مرداد ماه می باشد جز زیباترین بارش های شهابی 

سال بوده و در هر ساعت چیزی در حدود ۱۰۰ شهاب به اتمسفر زمین برخورد میکند.

دنباله دار وابسته این بارش شهابی اا ۱۸۶۲ میباشد.

این هم عکسی زیبا از این بارش شهابی:

کسوف11مرداد1387

 

خوشید گرفتگی 11 مردادماه 1387

مشخصات خورشیدگرفتگی 11 مرداد 1387

 

مردادماه سال 1387 دو رویداد بسیار زیبا به وقوع خواهد پیوست، خورشد گرفتگی 11 مردادماه و ماه گرفتگی 27 مردادماه. هر کدام از این رویدادها چه به صورت کلی و یا جزئی از جذابیت بسیار بالایی برخورداد است. در ظهر روز جمعه 11 مردادماه 1387 شمال کانادا، روسیه، مغولستان و چین شاهد خورشید گرفتگی به صورت کلی خواهند بود و در کشور ایران نیز این گرفت به صورت جزئی قابل رویت است. این خورشید گرفتگی جزو دروه ساروسی 126 و دارای قدر گرفت 1.03 خواهد بود. بیشترین زمان گرفت در منطقه ای با عرض جغرافیایی 65 درجه و 35 دقیقه شمالی و 72 درجه و 16 دقیقه شرقی ( +UT ) روی خواهد داد، که در این مکان قطر سایه ماه بر روی زمین 236.9 کیلومتر و مدت گرفت 2 دقیقه و 27.2 ثانیه است.

 

 وضعیت خورشیدگرفتگی در ایران
ایران کشوری است که تنها از گرفت جزئی بهره مند می شود. کشور ایران تا روز 30 اسفند 1412 شاهد ورود سایه کامل ماه بر روی خاکش نخواهد بود. در روز 11 مرداد 1387 اولین منطقه ای که گرفت را خواهد دید روستای بورآلان در مرز ایران و کشور آذربایجان است. پس از این روستا شهر ماکو در ساعت 14 و 18 دقیقه و 30 گرفت جزئی آغاز خواهد شد. در این شهر ارتفاع خورشید از افق جنوب غربی 66 درجه است. این گرفت در ساعت 15 و 16 دقیقه و 50 ثانیه به بیشترین حد گرفت یعنی 32 درصد ( در شهر ماکو ) خواهد رسید و گرفت جزئی در ساعت 16 و 11 دقیقه و 36 ثانیه پایان خواهد یافت.

بیشترین درصد گرفت در کشور ایران در منطقه شمال شرقی روی خواهد داد. شهر سرخس در مرز ایران و ترکمنستان شاهد گرفتی با 53.4 درصد خواهد بود. خورشیدگرفتگی جزئی ساعت 14 و 35 دقیقه و 55 ثانیه در شهر سرخس آغاز خواهد شد و در این زمان خورشید در ارتفاع 567 درجه ای از افق قرار دارد. بهترین زمان برای رصدِ بیشترین درصد گرفت ساعت 15 و 49 دقیقه و 31 ثانیه است. در این زمان 53.4 درصد خورشید در پشت ماه پنهان شده است و خورشید در ارتفاع 44 درجه ای از افق جنوب غربی قرار دارد. خورشیدگرفتگی جزئی در ساعت 16 و 38 دقیقه و 10 ثانیه در سرخس به پایان خواهد رسید. شهرهای مشهد و چناران، قوچان، بجنورد و اسفراین در مسیرگرفت 50 درصد الی 53 درصد قرار دارند. دیگر مناطق ایران نیز از گرفت جزئی بهره مند هستند که در شکل پایین درصد گرفت و زمان آغاز گرفت برای هر شهر را مشاهده خواهید نمود. 

 

 

 

 

 

 

 

SDSSJ1430، حلقه ی انشتین کهکشانی

حلقه ای آبی به دور یک کهکشان! به راستی چه چیزی می تواند اینگونه یک کهکشان را در بر بگیرد؟ پاسخ سرابی است حاصل از عدسی های گرانشی. در بخش چپ تصویر بالا، عکسی را می بینید که در آن گرانش(جاذبه) یک کهکشان معمولی، نور کهکشان آبی پس زمینه را در هم ریخته. سمت راست تصویر در دو بخش حالت های معمولی تری را می بینید. همچنین ممکن است کهکشان دوردست به شکل حلقه درآمده باشد ولی نوع قرار گیری این یکی بسیار زیبا است. کهکشانی پشتی به صورت حلقه ای تقریبا کامل به گرد کهکشان جلویی درآمده است. چنین حلقه هایی که از اثری عدسی گونه پدید می آیند، آلبرت انشتین نزدیک 70 سال قبل، پیش بینی کرده بود به همین دلیل حلقه هایی نظیر SDSSJ1430 را امروزه، حلقه ی انشتین می نامیم. SDSSJ1430 در طی پروژه ی نقشه برداری دیجیتالی «اسلوان» آسمان با دوربینی پیشرفته (SLACE) کشف شده است. SLACE پروژه ای رصدی است که به بررسی مجدد گزینه های مشکوک به عدسی های گرانشی می پردازد که در نقشه برداری دیجیتال آسمان «اسلوان» (SDSS) با استفاده از دوربین یشرفته ی ACS تلسکوپ فضایی هابل پیدا شده بودند. عدسی های گرانشی قدرتمندی مانند SDSSJ1430 فراتر از چیزهایی نادر در آسمان هستند. این مجموعه ها خواص مختلفی را چنان در هم جای داده اند که دانشمندان می توانند با بررسی آنها هم مقدار جرم و هم مقدار ماده ی تاریک کهکشان جلویی را که به شکل یک عدسی عمل کرده، تعیین کنند. با توجه به اهمیت این مجموعه ها داده های حاصل از پروژه ی SLACS اکنون در حال بررسی هستند تا برای مثال تعیین کنند که چه کسری از مواد یک کهکشان را ماده ی تاریک تشکیل می دهد.  اولین تصویر فرعی سمت راست، یک شبیه سازی کامپیوتری را نشان می دهد که شکل حقیقی کهکشان آبی پس زمینه را بدون اثر عدسی گرانشی نشان می دهد و همچنین نمای دیگر، تصویر کهکشان جلویی بدون حلقه ی کهکشان پشتی است و در نهایت تصویر آخر حلقه ی تحت تاثیر عدسی گرانشی کهکشان جلویی را نشان می دهد.