بارش جباري

بار ديگر ميهماني شهاب‌ها فرا رسيد و اين بار جبار زيبا‌ترين صورت فلكي آسمان شب ميزبان مهماناني از دوردست‌هاي عالم هستي خواهد بود.

بارش شهابي جباري هر ساله در ماه اكتبر منجمان را ميهمان خود مي كند. بارش‌هاي شهابي هر كدام در پهنه‌اي از اين آسمان پهناور رخ مي‌دهد و عموماً نقطه‌اي از آسمان ميهمان ده‌ها، صدها و گاهي هزاران شهاب خواهد بود. به اين نقاط كه در آن شهاب‌ها با شدت بيشتري نمايان مي‌شوند كانون بارش مي‌گويند به همين دليل است كه هنگامي كه كانون بارش در محدوده‌ي صورت فلكي قرار مي‌گيرد، نام آن صورت فلكي به عنوان بارش شهابي مطرح مي‌شود. با اين اوصاف چون كانون بارش 30 مهر يا يك آبان در صورت فلكي جبار قرار دارد به آن بارش شهابي جباري مي‌گويند. اوج بارش شهابي جباري  در بامداد 30 مهر (21 اكتبر) است. البته شما چند روز قبل و بعد از اوج بارش هم مي‌توانيد براي مشاهده اين بارش به صورت فلكي جبار و كانون بارش بنگريد و از ديدن شهاب‌ها لذت ببريد. اين بارش شهابي حاصل توده‌هاي به جاي مانده از دنباله‌دار معروف هالي است.

 

 

 

اگر براي اين بارش به نقاطي با آلودگي نوري كم برويد دست كم در اوج بارش در هر ساعت 20 شهاب را مشاهده خواهيد كرد. بديهي است كه در مناطق شهري به دليل كاهش قدر آسمان شهاب‌ها به نسبت كمتر ديده مي‌شوند. بهترين زمان براي مشاهده بارش در زمان پاياني شب مي‌باشد.

شناسنامه بارش شهابي جباري:

نام بارش:    بارش شهابي  جباري

كانون بارش:    صورت فلكي جبار  نزديك ستاره ابط الجوزا

موقعيت:    شرق آسمان

منشا بارش:    دنبا له دار هالي

تاريخ بارش:    19 الي 23 اكتبر

تاريخ اوج بارش:   30 مهر                      

تعداد شهاب:    در زمان اوج بارش 20 شهاب در هر ساعت

سرعت برخورد با جو زمين:  66 كيلومتر بر ثانيه

نگارش یافته توسط:وحید طاهر خانی

دنباله دار مکنات در اسمان

 McNaught C2008/A1 دنباله‌دار مهم و پرنور اخير آسمان . اين دنباله‌دار طي دو ماه گذشته مهم و خبر ساز بود و چهره‌اي بياد ماندني را در خاطره‌ي رصدگران نيمكره جنوبي زمين به جا گذاشت.

متاسفانه در آن هنگام اين جرم زيبا از آسمان نيمكره شمالي قابل رويت نبود ليكن درخشش بسيار خوب و زيبايي آن چشمان مشتاق رصدگران جنوبي را دوباره سيراب ساخت.

آين جرم زيبا در بيست و يكم دي‌ماه سال گذشته توسط رابرت مكنات (Rob H. McNaught) كشف گرديد. او كه تاكنون سابقه‌ي كشف حدود 40 دنباله‌دار را در پرونده دارد روز بعد از كشف موفق به ثبتش شد و چهار رصدخانه مهم دنيا كه در زمينه‌ي دنباله‌دار‌ها فعاليت مي‌كنند كشف را تاييد نمودند. او اين جرم را كه آن هنگام بسيار بسيار كم‌نور و از قدر 15.2 بود را با عكاسي به كمك يك تلسكوپ نيم متري در صورت فلكي كشتي‌دم به دام انداخت كه اين اولين كشف دنباله‌دار در سال جديد ميلادي نيز بود.

 

 

                                                                                                                                                   

ادامه نوشته

سیاره های صبحگاهی

آسمان صبحگاهی اواخر مهرماه میزبان دو سیاره است. سیاره زیبای زحل و سیاره تیزپا ( عطارد ) را هر روز صبح کمی قبل از طلوع خورشید می توانید در بالای افق شرقی مشاهده کنید.

سیاره زحل در صورت فلکی شیر قرار دارد و وضعیت آن رفته رفته بهتر می شود. این سیاره در نزدیکی ستاره سیگما – شیر از قدر 4 جای دارد. رصد زحل بوسیله تلسکوپ حال و هوای دیگری دارد. حلقه های زیبای آن به همراه قمر تایتان از پشت چشمی تلسکوپ هر رصدگر را مجذب خود می کند. در این بین یکی از رویدادهای جالب رصدی را می توانید پی گیری نمایید. حلقه های زحل در شهریور سال 1388 ( سال جهانی ستاره شناسی ) به حالتی قرار خواهند گرفت که همراستای دید ما خواهند بود. به همین دلیل حلقه های زحل به صورت خطی دور تا دور سیاره قرار خواهد داشت. شما رصدگران از هم اکنون می توانید با ثبت این تغییرات شاهد تغییر زاویه دید حلقه ها نسبت به زمین باشید.

 

اما سیاره عطارد، این سیاره تیزپا که برای دیدن آن زمان کوتاهی همیشه وجود دارد، اواخر مهرماه ساعت 5 صبح طلوع خواهد کرد و این روند به صورتی خواهد بود که زمان رویت آن در آسمان بیشتر می شود. سیاره عطارد در 1 آبانماه به بیشترین کشیدگی غربی خواهد رسید. 

شهاب روشن

در 30 سپتامبر، این شهاب آسمانی باشکوه یا در حقیقت گوی آتشین، گروهی از منجمان آماتور آمریکایی (اوکلاهما)، را که در حال لذت بردن از آسمان تاریک شب بودند، شگفت زده کرد. این روشنایی مختصر از میان صور فلکی آشنای ثور و جبار عبور نمود، همچنین این روشن‌ترین شهابی بود که با دوربین و در جشن ستارگان اوکی- تکس (okie-tex) ثبت گردید. هاوارد ادین، از مشتاقان نجوم، در گزارش خود می‌گوید که در هنگام گذر شهاب،در سمتی مخالف قرار داشته است و تنها متوجه نوری شده بود که تمام منطقه رصد را روشن نموده بود و تصور او نیز بر این بوده که راننده ای چراغ جلوی ماشین را روشن نموده است. اندکی بعد، چنین منظره‌ای از شهابی پرنور، که در حال تبخیر بوده است در جو زمین سقوط می‌کند. دیدن چنین رویدادی به راستی یک شانس و موفقیت است. اما مسئله‌ی شانس عوض شده است. در اوایل این هفته، اکتشاف و بررسی مدار خرده سیارک 2008 TC3 به منجمان اجازه داده است تا مکان و زمان برخورد آن با جو زمین را پیش بینی نمایند. در حالی که که هیچ پایگاهی در زمین چنین منظره‌ای را از این گوی آتشین شکار نکرده است، این اولین پیش بینی برخورد است و برخی از گزارش‌ها از انفجاری در هوا و نوری درخشان در 7 اکتبر در شمال سودان، ارسال شده است.

عکس از: Oklahoma City Astronomy Club - Howard Edin

طوفانهای مریخی مانع فعالیتهای phoenix

تیم علمی مریخ نشین phoenix ناچار شدند بیشتر فعالیتهایشان در طول هفته را متوقف کنند زیرا یک طوفان منطقه ای موجب شد تا موقتاً انرژی خورشیدی مریخ نشین کاهش یابد.

اما phoenix از این طوفان جان سالم به در برد و هم اکنون تیم علمی در حال بررسی صفحات شمالی سیاره ی سرخ می باشد.این طوفان با وسعت 37000 کیلومتر مربع(23000 مایل) از سمت غرب به شرق حرکت کرد و زمانیکه روز شنبه 11 اکتبر به مریخ نشین رسید به طور قابل ملاحظه ای کاهش یافت.

 

هم اکنون phoenix به جمع آوری نمونه ها و داده های آب و هوایی است قبل از آنکه با شروع پاییز و زمستان در مریخ ، فعالیتهای آن به دلیل سرما متوقف شود. تیم phoenix با استفاده از تصاویری که توسط تصویربردار موجود در مدارگرد مریخ گرفته تهیه شده بود، این طوفان را دنبال کردند...از اثرات این رویداد ، زمستانی تر شدن آب و هواست .با پایان فصل تابستان و آغاز فصل پاییز در مریخ ، دانشمندان وجود گودالها و ابرهای یخی را پیش بینی می کنند و به دنبال جمع آوری داده ها و مستند سازی از این فصل هستند.

منبع:nightsky

قوانین کپلر

   نگارش یافته توسط خسرو جعفری زاده   

   

پایان کار فونیکس

با نزدیک شدن فصل پاییز به قطب شمال مریخ ، روزها برای مریخ نشین فونیکس کوتاه تر می شوند ، دانشمندان و مهندسین این ماموریت سعی دارند پیش از کاهش نیروی مریخ نشین، فعالیت آنرا افزایش دهند. در تصویر ، شبنم های منجمد شده ی آبی و سفیدی را مشاهده می کنید که   هر روز در سطح مریخ ظاهر می شود. این تصویر در  131 مین روز مریخی یا خورشیدی ماموریت ( 7 اکتبر در روی زمین ) گرفته شده است  .

مریخ نشین فونیکس تا کنون  گودال های بسیاری را در خاک مریخ حفر کرده و  خاک آنها را بمنظور بررسی به درون آزمایشگاه علمی خود وارد ساخته است. در حدود دو هفته ی پیش ، فونیکس بوسیله ی بازوی رباتیک خود یک تکه سنگ بنام "بی سر" را تقریبا 0.4 متر (16 اینچ)  جابجا کرد ، سپس خاک موجود در زیر تکه سنگ را بوسیله ی بیلچه ی بازوی رباتیک برداشت کرده و  آن را به میکروسکوپ نیروی اتمی و اپتیکی مریخ نشین تحویل داد.

 

 

دانشمندان در حال بررسی مقدماتی این خاک که Galloping Hessian" نامگذاری شده است ، هستند. Diana Blaney- از دانشمندان ماموریت فونیکس و آزمایشگاه نیروی پیشران جت از Pasadena- گفت :" این خاک ممکن است حاوی غلظت بالایی از نمک باشد."

 

 

 Blaney  همچنین گفت :"اگر آب در قطب شمال مریخ و محیط های کم آب بر روی کره ی زمین بخار شود ، مقدار کمی نمک برجای می گذارد که می تواند در زیر یا اطراف صخره ها یافت شود. علت  جستجو در زیر تکه سنگ "بی سر" نیز همین است زیرا می خواهیم بدانیم که آیا در آنجا غلظت بالایی از نمک وجود دارد یا خیر"

 

 

دانشمندان فونیکس همچنین می خواهند یک لایه ی یخی سخت را در زیر سطح خاکی مریخ بررسی  کنند. بازوی رباتیک به حفاری گودالی بنام La Mancha پرداخته است تا عمق لایه های یخ را رده بندی کند. عملیات دیگری که تیم فونیکس در حال فعالیت بر روی آن است ، حفر یک گودال عرضی از کناره ی برخی از گودال های موجود ،به امید یافتن یک مفطع یا نمای عرضی از لایه های ی یخی خاک است. Mike Mellon  -مامور تحقیق فونیکس از دانشگاه کولورادو- گفت :" ما می خواهیم بدانیم گونه های مختلف یخی چگونه با تغییر توپوگرافی و ویژگی های سطحی مختلفی همچون سنگ و خاک تغییر می کند ،همچینین امیدواریم  اطلاعات بیشتری را پیرامون چگونگی کنترل عمق یخ توسط فرایندهای فیزیکی  کسب کنیم . و علت اختلاف آنها  را بررسی کنیم."

مریخ نشین فونیکس که در اصل برای یک ماموریت 3 ماهه در مریخ برنامه ریزی شده بود.هم اکنون در پنجمین ماه ماموریت خود قرار دارد . با نزدیک شدن فصل پاییز ، ابزارهای هواشناسی مریخ نشین ابر های پراکنده ای را در فراز قطب شما ل مریخ آشکارسازی کرده اند، همچنین با کمتر شدن ساعات روشنایی روز دما نیز کاهش یافته است.در نتیجه ،  به علت اینکه خورشید در زیر افق مریخ قرار می گیرد،  فونیکس  با افت زیادی در انرژی خورشیدی خود روبرو خواهد شد.مهندسین و دانشمندان ماموریت پیش بینی می کنند در این هفته ها این نیرو به مراتب، بیشتر کاهش یابد . چنانچه تاریکی عمیق  تر شود ، فونیکس در ابتدا یک ایستگاه هواشناسی خواهد شد و احتمالا تمامی فعالیتش را تا پایان سال متوقف خواهد کرد.

منبع:nightsky

ورود سیارک به اتمسفر زمین

سیارکی 5-1 متری ، روز دوشنبه در رصدخانه ی آریزونا کشف شد. دانشمندان پیش از ورود این جرم آسمانی حدس زدند که احتمالا این سیارک پس از ورود به اتمسفر زمین ، تبخیر خواهد شد. سیارک 2008TC3 هیچ خطری برای ساکنین زمین نداشته و پیش از برخورد با زمین خواهد سوخت. همچنین آفریقای شرقی مکانی مناسب برای مشاهده ی این جرم به صورت یک آذرگوی بسیار درخشان پیش بینی شده بود.

 

پیش از وقوع رویداد

دکتر Timothy Spahr مدیر مرکز خرده سیارات اتحادیه ی بین المللی نجوم گفت :" ما بر این نکته تاکید داریم که این جرم هیچ تهدیدی برای ساکنین زمین به شمار نخواهد رفت.ما از این جهت هیجان زده ایم که توانسته ایم برای اولین بار ورود جرمی آسمانی به اتمسفر کره ی زمین را پیش بینی کنیم.

هنگامیکه یک شهابوار ( جرم جامد کوچکی که معمولا به اندازه ی دانه ی شن است و در گردش به دور خورشید با زمین مواجه می شود.) وارد اتمسفر می شود ، هوا فشرده شده و این فشار ، هوا و جرم را گرم می کند و سرانجام موجب درخشندگی و تبخیر جرم میشود.با شروع تابش ، جرم را شخانه(شهابواری که در جو می سوزد و از خود نور ساطع می کند یا تیر شهاب) می نامند.

 

پس از وقوع رویداد

در پی ورود سیارک به اتمسفر زمین ، گزارش هایی منتشر شده که در اینجا به یکی از آنها می پردازیم:
Jacob Kuiper  :" حدود سی دقیقه پیش از برخورد با اتمسفر ، من مامور Air-France_KLM در فرودگاه آمستردام را با خبر کردم و احتمال مشاهده ی یک آذرگوی بسیار درخشان را به آنها نوید دادم و خوشبختانه پس از برخورد تاییدیه ای دریافت کردم که بیان می کرد در فاصله 750 مایل جنوب غربی مکان پیش بینی شده ، تابش نورانی کوتاهی مشاهده شده است .

سیارک 2008Tc3 در 6 اکتبر توسط اخترشناسانی که در حال استفاده  از تلسکوپ مونت لیمون در آریزونا بودند ، کشف شد.چنین سیارکهایی با این اندازه ، هر چند ماه یک بار با اتمسفر زمین برخورد می کنند اما این اولین باری بود که چنین برخوردی از قبل پیش بینی شد.

منبع:nightsky

ققنوس به صدای مریخ گوش خواهد داد

ممکن است برای اولین بار قادر به شنیدن صدای آنچه در سطح مریخ است باشیم. مریخ نشین ققنوس یک میکروفون به همراه دارد که در روزهای آتی شروع به کار خواهد کرد. این میکروفون، بخشی از دستگاه تصویربرداری مریخ (MARDI) است. البته این دستگاه هیچگاه مورد استفاده قرار نگرفته است. در طول پرواز فضاپیما به مریخ، آزمایشاتی انجام شد که آشکار ساخت ، استفاده از این دستگاه ممکن است موجب شود تا دیگر بخش های مریخ نشین به درستی عمل نکنند.

اما پس از فرستادن نرم افزاری به روز شده ، میکروفون روشن خواهد شد. هرچند هیچ تضمینی وجود ندارد که میکروفون روشن شود، اما با این حال تیم نهایت تلاش خود را برای راه اندازی میکروفون در حین انجام فعالیت ققنوس خواهد کرد.

 

 

هیچکس نمی داند صدای مریخ چگونه است و دانشمندان ققنوس مطمئن نیستند که میکروفونها چقدر توانایی ظبط صدا را دارند. علاوه بر این امواج صوتی مانند زمین منتشر نمی شوند، زیرا اتمسفر مریخ رقیق است و ممکن است مانند این باشد که ما در ارتفاع حدود 30.500 متری برفراز سطح زمین به صدا گوش می دهیم. اگر تیم بتواند صدای فعالیتهای ققنوس را بشنود ، آنها میکروفون را حتی زمانی که مریخ نشین فعالیتی ندارد ، روشن کرده و منتظر شنیدن کوچکترین صدایی خواهند بود.

منبع:اسمان شب ایران

 

بارش باران در گذشته ی مریخ

تصاویر به دست آمده از لایه های رسوبی ته نشین شده و دلتاهای مریخ شواهدی برای حضور دریاچه ها و رودخانه های جاری ارائه داده اند، که مواد فرساییده را با خود حمل می کند. همچنین گروهی از محققان عقیده دارند این تصاویر می توانند مدرکی برای بارش باران در گذشته ی سیاره ی سرخ باشند

ارنست هوبر از مرکز فضایی ماوراء جو آلمان می گوید :" سالها دانشمندان شک داشتند که ظاهر کنونی مریخ توسط رودخانه ها ایجاد شده است"  با استفاده از این شواهد ، می توان مجموعه ای از تصاویر را ارائه داد که حضور آب در گذشته ی مریخ را ثابت کند.

 

 

محققان ، ناحیه ی Xanthe Terra در نزدیکی استوا در کوهستان های مریخ را مورد بررسی قرار دادند و تصاویر گرفته شده از 4 دوربین در 3 فضاپیمای متفاوت، به دست آمد. دوربین HRSC در ماموریت مارس اکسپرس اروپا ، دوربین مدارگرد مریخ MOC وابسته به ماموریت بررسی مریخ و آزمایشات تصویربرداری CTX و HiRISE در ماموریت اکتشافی مریخ ناسا.

 

تصویر 2:یک دهانه ی دریاچه ای و رودخانه ای در ناحیه ی Xanthe Terra .

تصاویر به دست آمده ، نمایی از گذشته ی مریخ را ارائه می دهند : حدود 4 بیلیون سال پیش، دریاچه هایی در سیاره ی سرخ وجود داشته اند که احتمالا توسط رودخانه های موقت تقویت شده و موجب ایجاد بارندگی شده اند و دریاچه ها دهانه هایی که در اثر برخورد سنگ های آسمانی ایجاد شده بودند را پر کرده اند.همچنین دلتاهایی در دهانه ی رودخانه ها شکل گرفتند که نحوه ی شکل گیری آنها مانند زمین است.
منبع:اسمان شب ایران