NGC602 و فراسو

نزدیک به نواحی خارجی ابر ماژلانی کوچک، کهکشان اقماری راه شیری با فاصله 200 هزار سال نوری، خوشه ای با ستارگان جوان و 5 میلیون ساله با نام NGC602 قرار گرفته است. این خوشه چنان که در تصویر مهیج هابل دیده می شود با گازهای زایشی و غبار احاطه شده است. رشته ها و پیچ خورگی های سیاه رنگ به خوبی نشان دهنده تابش های پرانرژی و امواج شوک مانندی هستند که از سوی ستارگان پرجرم NGC602 با مواد غبارگونه برخورد کرده اند و فرآیند شکل گیری ستارگان را به بیرون از ناحیه مرکزی خوشه کشانده اند. با توجه به فاصله تخمینی از ابر ماژلانی کوچک، این تصویر 200 سال نوری از فضا را پوشش می دهد اما کهکشان های زمینه که در تصویر هابل نمایان گشته اند، صدها میلیون سال نوری یا بیشتر در فراسوی NGC602 قرار گرفته اند.

عکس از:  NASA, ESA, and the Hubble Heritage Team (STScI / AURA) - ESA/Hubble Collaboration

سحابی آمریکای شمالی

سحابی آمریکای شمالی در آسمان کاری را می تواند انجام دهد که بیشتر ساکنان آمریکای شمالی در زمین نمی توانند: ساختن ستاره. بخصوص اگر شکل قاره زمینی را روی سحابی پیاده کنیم، در بخشی که آمریکای مرکزی و مکزیک قرار دارد، بستر گاز و غبار داغی است که ستاره های جدیدی در آن متولد می شوند؛ این منطقه روشن دیواره دجاجه نام دارد. تصویر بالا دیواره شکل گیری ستاره ها را نشان می دهد که ستاره های جوان درخشان آن را روشن می کنند و فرسایش می دهند، و بخشی از آن را نیز در غبار تیره شان پنهان می کنند. سحابی آمریکای شمالی (NGC7000 ) حدود 50 سال نوری پهنا دارد و در فاصله حدود 1500 سال نوری از ما در راستای صورت فلکی قو (دجاجه) قرار گرفته است.

عکس از ایگناشیو ریکو گالتا

زهره و قلب عقرب

نگین درخشان آسمان شب، سیاره زهره در اوایل آبانماه میزبان صورت فلکی عقرب ( کژدم ) است. در مدت گذر این سیاره از صورت فلکی عقرب، از کنار خوشه کروی M80 و ستاره قلب عقرب خواهد گذشت. سیاره زهره را می توانید به راحتی بیابید. کافی است کمی پس از غروب خورشید نگاهی به افق غربی بیندازید تا پرنورترین جسم آسمانی که همان سیاره زهره است را مشاهده کنید.

اولین ملاقات این سیاره با اجرام صورت فلکی عقرب در شامگاه روزجمعه سوم آبانماه روی خواهد داد. در این روز سیاره زهره در 0.5 درجه ای ( برابر با 30 دقیقه قوسی یا قطر ماه ) خوشه کروی M80 قرار خواهد گرفت و فرصت مناسبی را برای رصد و عکاسی فرآهم خواهم آورد. پس از این مقارنه، سیاره زهره به سوی ستاره زیبای قلب عقرب حرکت می کند. مقارنه این دو شامگاه روز پنجم آبانماه در حالی روی خواهد  داد که جدایی زاویه ای آنها 3 درجه است. در این شب شما شاهد مقارنه نگین درخشان آسمان ( از قدر 4- ) و ستاره غول سرخ ( از قدر 1 ) خواهید بود.

 

 

 

 

                                                                                            

 

 

   

 

 

بارش جباري

بار ديگر ميهماني شهاب‌ها فرا رسيد و اين بار جبار زيبا‌ترين صورت فلكي آسمان شب ميزبان مهماناني از دوردست‌هاي عالم هستي خواهد بود.

بارش شهابي جباري هر ساله در ماه اكتبر منجمان را ميهمان خود مي كند. بارش‌هاي شهابي هر كدام در پهنه‌اي از اين آسمان پهناور رخ مي‌دهد و عموماً نقطه‌اي از آسمان ميهمان ده‌ها، صدها و گاهي هزاران شهاب خواهد بود. به اين نقاط كه در آن شهاب‌ها با شدت بيشتري نمايان مي‌شوند كانون بارش مي‌گويند به همين دليل است كه هنگامي كه كانون بارش در محدوده‌ي صورت فلكي قرار مي‌گيرد، نام آن صورت فلكي به عنوان بارش شهابي مطرح مي‌شود. با اين اوصاف چون كانون بارش 30 مهر يا يك آبان در صورت فلكي جبار قرار دارد به آن بارش شهابي جباري مي‌گويند. اوج بارش شهابي جباري  در بامداد 30 مهر (21 اكتبر) است. البته شما چند روز قبل و بعد از اوج بارش هم مي‌توانيد براي مشاهده اين بارش به صورت فلكي جبار و كانون بارش بنگريد و از ديدن شهاب‌ها لذت ببريد. اين بارش شهابي حاصل توده‌هاي به جاي مانده از دنباله‌دار معروف هالي است.

 

 

 

اگر براي اين بارش به نقاطي با آلودگي نوري كم برويد دست كم در اوج بارش در هر ساعت 20 شهاب را مشاهده خواهيد كرد. بديهي است كه در مناطق شهري به دليل كاهش قدر آسمان شهاب‌ها به نسبت كمتر ديده مي‌شوند. بهترين زمان براي مشاهده بارش در زمان پاياني شب مي‌باشد.

شناسنامه بارش شهابي جباري:

نام بارش:    بارش شهابي  جباري

كانون بارش:    صورت فلكي جبار  نزديك ستاره ابط الجوزا

موقعيت:    شرق آسمان

منشا بارش:    دنبا له دار هالي

تاريخ بارش:    19 الي 23 اكتبر

تاريخ اوج بارش:   30 مهر                      

تعداد شهاب:    در زمان اوج بارش 20 شهاب در هر ساعت

سرعت برخورد با جو زمين:  66 كيلومتر بر ثانيه

نگارش یافته توسط:وحید طاهر خانی

شهاب روشن

در 30 سپتامبر، این شهاب آسمانی باشکوه یا در حقیقت گوی آتشین، گروهی از منجمان آماتور آمریکایی (اوکلاهما)، را که در حال لذت بردن از آسمان تاریک شب بودند، شگفت زده کرد. این روشنایی مختصر از میان صور فلکی آشنای ثور و جبار عبور نمود، همچنین این روشن‌ترین شهابی بود که با دوربین و در جشن ستارگان اوکی- تکس (okie-tex) ثبت گردید. هاوارد ادین، از مشتاقان نجوم، در گزارش خود می‌گوید که در هنگام گذر شهاب،در سمتی مخالف قرار داشته است و تنها متوجه نوری شده بود که تمام منطقه رصد را روشن نموده بود و تصور او نیز بر این بوده که راننده ای چراغ جلوی ماشین را روشن نموده است. اندکی بعد، چنین منظره‌ای از شهابی پرنور، که در حال تبخیر بوده است در جو زمین سقوط می‌کند. دیدن چنین رویدادی به راستی یک شانس و موفقیت است. اما مسئله‌ی شانس عوض شده است. در اوایل این هفته، اکتشاف و بررسی مدار خرده سیارک 2008 TC3 به منجمان اجازه داده است تا مکان و زمان برخورد آن با جو زمین را پیش بینی نمایند. در حالی که که هیچ پایگاهی در زمین چنین منظره‌ای را از این گوی آتشین شکار نکرده است، این اولین پیش بینی برخورد است و برخی از گزارش‌ها از انفجاری در هوا و نوری درخشان در 7 اکتبر در شمال سودان، ارسال شده است.

عکس از: Oklahoma City Astronomy Club - Howard Edin

قوانین کپلر

   نگارش یافته توسط خسرو جعفری زاده   

   

پایان کار فونیکس

با نزدیک شدن فصل پاییز به قطب شمال مریخ ، روزها برای مریخ نشین فونیکس کوتاه تر می شوند ، دانشمندان و مهندسین این ماموریت سعی دارند پیش از کاهش نیروی مریخ نشین، فعالیت آنرا افزایش دهند. در تصویر ، شبنم های منجمد شده ی آبی و سفیدی را مشاهده می کنید که   هر روز در سطح مریخ ظاهر می شود. این تصویر در  131 مین روز مریخی یا خورشیدی ماموریت ( 7 اکتبر در روی زمین ) گرفته شده است  .

مریخ نشین فونیکس تا کنون  گودال های بسیاری را در خاک مریخ حفر کرده و  خاک آنها را بمنظور بررسی به درون آزمایشگاه علمی خود وارد ساخته است. در حدود دو هفته ی پیش ، فونیکس بوسیله ی بازوی رباتیک خود یک تکه سنگ بنام "بی سر" را تقریبا 0.4 متر (16 اینچ)  جابجا کرد ، سپس خاک موجود در زیر تکه سنگ را بوسیله ی بیلچه ی بازوی رباتیک برداشت کرده و  آن را به میکروسکوپ نیروی اتمی و اپتیکی مریخ نشین تحویل داد.

 

 

دانشمندان در حال بررسی مقدماتی این خاک که Galloping Hessian" نامگذاری شده است ، هستند. Diana Blaney- از دانشمندان ماموریت فونیکس و آزمایشگاه نیروی پیشران جت از Pasadena- گفت :" این خاک ممکن است حاوی غلظت بالایی از نمک باشد."

 

 

 Blaney  همچنین گفت :"اگر آب در قطب شمال مریخ و محیط های کم آب بر روی کره ی زمین بخار شود ، مقدار کمی نمک برجای می گذارد که می تواند در زیر یا اطراف صخره ها یافت شود. علت  جستجو در زیر تکه سنگ "بی سر" نیز همین است زیرا می خواهیم بدانیم که آیا در آنجا غلظت بالایی از نمک وجود دارد یا خیر"

 

 

دانشمندان فونیکس همچنین می خواهند یک لایه ی یخی سخت را در زیر سطح خاکی مریخ بررسی  کنند. بازوی رباتیک به حفاری گودالی بنام La Mancha پرداخته است تا عمق لایه های یخ را رده بندی کند. عملیات دیگری که تیم فونیکس در حال فعالیت بر روی آن است ، حفر یک گودال عرضی از کناره ی برخی از گودال های موجود ،به امید یافتن یک مفطع یا نمای عرضی از لایه های ی یخی خاک است. Mike Mellon  -مامور تحقیق فونیکس از دانشگاه کولورادو- گفت :" ما می خواهیم بدانیم گونه های مختلف یخی چگونه با تغییر توپوگرافی و ویژگی های سطحی مختلفی همچون سنگ و خاک تغییر می کند ،همچینین امیدواریم  اطلاعات بیشتری را پیرامون چگونگی کنترل عمق یخ توسط فرایندهای فیزیکی  کسب کنیم . و علت اختلاف آنها  را بررسی کنیم."

مریخ نشین فونیکس که در اصل برای یک ماموریت 3 ماهه در مریخ برنامه ریزی شده بود.هم اکنون در پنجمین ماه ماموریت خود قرار دارد . با نزدیک شدن فصل پاییز ، ابزارهای هواشناسی مریخ نشین ابر های پراکنده ای را در فراز قطب شما ل مریخ آشکارسازی کرده اند، همچنین با کمتر شدن ساعات روشنایی روز دما نیز کاهش یافته است.در نتیجه ،  به علت اینکه خورشید در زیر افق مریخ قرار می گیرد،  فونیکس  با افت زیادی در انرژی خورشیدی خود روبرو خواهد شد.مهندسین و دانشمندان ماموریت پیش بینی می کنند در این هفته ها این نیرو به مراتب، بیشتر کاهش یابد . چنانچه تاریکی عمیق  تر شود ، فونیکس در ابتدا یک ایستگاه هواشناسی خواهد شد و احتمالا تمامی فعالیتش را تا پایان سال متوقف خواهد کرد.

منبع:nightsky

ورود سیارک به اتمسفر زمین

سیارکی 5-1 متری ، روز دوشنبه در رصدخانه ی آریزونا کشف شد. دانشمندان پیش از ورود این جرم آسمانی حدس زدند که احتمالا این سیارک پس از ورود به اتمسفر زمین ، تبخیر خواهد شد. سیارک 2008TC3 هیچ خطری برای ساکنین زمین نداشته و پیش از برخورد با زمین خواهد سوخت. همچنین آفریقای شرقی مکانی مناسب برای مشاهده ی این جرم به صورت یک آذرگوی بسیار درخشان پیش بینی شده بود.

 

پیش از وقوع رویداد

دکتر Timothy Spahr مدیر مرکز خرده سیارات اتحادیه ی بین المللی نجوم گفت :" ما بر این نکته تاکید داریم که این جرم هیچ تهدیدی برای ساکنین زمین به شمار نخواهد رفت.ما از این جهت هیجان زده ایم که توانسته ایم برای اولین بار ورود جرمی آسمانی به اتمسفر کره ی زمین را پیش بینی کنیم.

هنگامیکه یک شهابوار ( جرم جامد کوچکی که معمولا به اندازه ی دانه ی شن است و در گردش به دور خورشید با زمین مواجه می شود.) وارد اتمسفر می شود ، هوا فشرده شده و این فشار ، هوا و جرم را گرم می کند و سرانجام موجب درخشندگی و تبخیر جرم میشود.با شروع تابش ، جرم را شخانه(شهابواری که در جو می سوزد و از خود نور ساطع می کند یا تیر شهاب) می نامند.

 

پس از وقوع رویداد

در پی ورود سیارک به اتمسفر زمین ، گزارش هایی منتشر شده که در اینجا به یکی از آنها می پردازیم:
Jacob Kuiper  :" حدود سی دقیقه پیش از برخورد با اتمسفر ، من مامور Air-France_KLM در فرودگاه آمستردام را با خبر کردم و احتمال مشاهده ی یک آذرگوی بسیار درخشان را به آنها نوید دادم و خوشبختانه پس از برخورد تاییدیه ای دریافت کردم که بیان می کرد در فاصله 750 مایل جنوب غربی مکان پیش بینی شده ، تابش نورانی کوتاهی مشاهده شده است .

سیارک 2008Tc3 در 6 اکتبر توسط اخترشناسانی که در حال استفاده  از تلسکوپ مونت لیمون در آریزونا بودند ، کشف شد.چنین سیارکهایی با این اندازه ، هر چند ماه یک بار با اتمسفر زمین برخورد می کنند اما این اولین باری بود که چنین برخوردی از قبل پیش بینی شد.

منبع:nightsky